Temel Uygulamalar

DIŞ ŞAHİT UYGULAMASI (OUTSİDER WITNESS)

Narrative terapinin mottosu olan “kişiler problem değildir, problemin kendisi problemdir” sözünün devamı “ ve çözüm bireysel değildir” şeklindedir. Narrative terapi gerçekten de çözümü sadece bireysel bir gelişim olarak görmez. Bir hikayenin ne kadar çok kişi tarafından görülür, kabul edilir ise o kadar güçlendiğini kabul eder. Dolayısıyla problem hikayeye alternatif olarak gelişen diğer hikayelerin detaylandırılması gerektiği gibi diğer insanlarla şahitlendirilmesi de gerekmektedir. Örneğin üniversiteden mezun olduğunuzu ama mezuniyet töreni yapılmadığını düşünün, bu başarınızın şahitlendirilmemesi hakkında neler hissederdiniz, neler düşünürdünüz? Benzer şekilde problem hikayesine karşı verdiği mücadele ve çabaların görülmesi gerekir, şahitlendirilmiş başarılar ve öyküler daha da güçlenecektir. Narrative terapi uygulamalarından biri olan dış şahit uygulamasında bu şahitlikler ile kişinin yaşadığı bağlam ile ilişkileri arttırılmaya çalışılır.

Dış şahit uygulamalarında seansa davet edilen kişi/kişiler dinleyici görevindedir. Bu kişiler genellikle danışanın bir arkadaşı, tanıdığı ya da terapistin hali hazırda benzer bir problemi deneyimlemiş danışanlarından biri olabilir. Seans terapist ve danışanın problem ile ilgili konuşmaları ile başlar. Bu ilk süreçte dış şahit sadece dinleyici olarak seansa katılır. Sürecin bu şekilde işleyeceği öncesinde dış şahite ve danışana belirtilir.

Danışanla olan konuşmanın ardından terapist dış şahitlere sorular sormaya başlar. Burada amaç şahitlerin duydukları şey ile ilgili bir değerlendirme yapmaları değildir bunun yerine geçmiş yaşantılarını, zorluklarını da göz önüne alarak bu şahitlik ettikleri konuşmada onlar için nelerin öne çıktığını paylaşmalarıdır. Danışanın anlattıklarının onlar üzerindeki etkilerini paylaşmaları ile danışan ile şahitler arasında bir bağ kurulması, kollektif yapının oluşması hedeflenir.

Bu paylaşım sürecinde dış şahitlere aşağıdaki sorular sorulur:

    • Karşınızdaki kişi hayatı hakkında konuşurken hangi kelimeler/ifadeler dikkatinizi çekti?
    • Dikkatinizi çeken bu kelimeleri düşündüğünüzde, o kişi ve hayatı ile ilgili nasıl bir imaj aklınıza geliyor?
    • Neden bu kelime ve imajlar dikkatinizi çekti? Hayatınızda nereye dokundu?
    • Bu deneyim size neyi düşündürüyor? Bu düşünceleriniz hangi bakımdan sizin için onaylandı, çelişti veya değişikliğe uğradı?

Dış şahitlerle yapılan konuşmanın ardından terapist tekrar danışana yönelir ve aynı sorular dış şahitlerin paylaşımı ile ilgili danışana da sorulur. Sonuç olarak bu uygulama dış şahitler ve danışan için de dikkat çekici bir deneyimdir. Bu uygulamanın sonunda danışan bu problemle uğraşan tek kişi olmadığını öğrenir. Problemi için alternatif çözüm yolları bulmaya çalışır böylece terapi, bir odada iki kişi arasında geçen bir durumdan çıkıp, danışanın sosyal bağlamında gerçekleşen kollektif bir çalışmaya dönüşür.