Temel Uygulamalar

YENİDEN YAZMA (RE-AUTHORING)

YENİDEN YAZMA (RE-AUTHORİNG)

Yeniden yazma uygulaması, Narrative terapide temel amaç edinilen ‘alternatif öykünün kalınlaştırılması’ fikrini destekleyen uygulamalardan biridir. Bu tekniğin uygulanmasındaki amaç, danışanın kendisini ve yaşadıklarıklarını  anlamlandırırken kullandığı problem öyküsüne alternatif başka hikayeler geliştirmektir.

Aslında birey sadece hayatındaki problematik öykülerden ibaret değildir, onun hayatında kimliğini inşa eden birden fazla öykü bulunmaktadır. Terapistin hedefi ise, problem öykünün sesinin kısılarak, alternatif öykülerin güçlendirilmesinde rehberlik etmektir.

YENİDEN YAZMA KONUŞMALARI POZİSYON HARİTASI

Yeniden yazma uygulaması danışanın problem öyküsünde bulunan istisnai bir durumdan (bizi alternatif hikayeye götürebilecek olumlu paylaşımın başlangıcı) yola çıkılarak yapılacağı gibi, danışana son zamanlarda bu problem dışında hayatında olup bitenleri, iyi giden şeyleri sorarak da başlatılabilen bir tekniktir.

Yeniden yazma konuşmaları yapılırken, kullanılan haritada, 2 temel kısım vardır; eylem ve kimlik alanı. Eylem alanı, bireyin öyküsüyle ilgili olayın gerçekleştiği yeri, zamanı, o esnada eşlik eden durumları, yakın geçmişte başından geçenleri içerir. Amaç, bizi alternatif öyküye ulaştıracak olayı ayrıntıları ile yeniden hatırlatmak, önemli noktaların üzerinden geçmek, danışanın kendi öyküsüne farklı bir bakış açısı ile bakmasını sağlayabilmektir. Kişi problem hikayesine tam uymayan bir durumu veya eylemini anlattığında  “eylem alanıyla” ilgili sorulacak sorular şu şekildedir;

  • Bana tam o esnada neler olduğunu biraz daha anlatabilir misin?
  • Neredeydin, etrafında neler vardı?
  • Bu bahsettiğin olay tam olarak hangi zamanda gerçekleşti?
  • Yakın zamanlarda buna benzer bir şey yaptığın olmuş muydu?

Ikinci kısmı ise kimlik alanı oluşturmaktadır. Burada soruların muhtevası, kişinin niyetleri, amaçları, değerleri, bir davaya bağlılığı/adanmışlığı, umutları ve hayalleri üzerinden şekillenmektedir. Eylem alanında hikayenin dış kabuğu örülürken, kimlik alanı soruları ile içi doldurulmaktadır. Dolayısıyla kişinin anlattığı eylemin altındaki niyetleri, amaçları, değerleri ortaya çıkarabilecek sorular şu şekildedir:

  • Bu paylaştığınız öykü, yaptığınız şey sizin önem verdiğiniz şeyler hakkında bize neler söylüyor olabilir?
  • Bu durumdan beklentiniz, umutlarınız nelerdir? Bu umutların sizin sahip olduğunuz değerlerle ilişkisi nedir?
  • Bu sabah uyandığında köpeğini veterinere götürmek senin için işten daha önemliydi, sence sahip olduğun hangi değer senin böyle bir adım atmanda etkili oldu?
  • Attığın bu adım, şuan hayatında olan insanlarla ilişkilerinde nelere hassasiyet gösterdiğini söylüyor?
  • Bu değerler sizin için ne zamandan beri önem taşımakta?
  • Senin için önemli olan bu değer, niyet veya amaca gelecekte de sahip olmak ister miydin?
  • İnsanlar önümüzdeki günlerde neler yaptığını görse bu değere hala sadık kaldığını düşünür?
  • Bu yaptıklarını yapmaya devam etsen, yıllar sonra geriye baktığında nasıl bir hayat yaşamış olduğunu görürdün?
  • Böyle bir hayatı yaşamış olmak senin nasıl bir insan olduğunu gösterirdi?

Yeniden yazma uygulaması esnasında terapist, eylem ve kimlik alanı ile ilgili soruları özgürce sorabilmektedir, öncelikle eylem alanı soruları veya kimlik alanı sorularının sorulması zorunlu değildir. Hem bu iki alan arasında hem de şu andan başlayıp yakın geçmişe ve uzak geçmişe oradan yakın geleceğe ve uzak geleceğe uzanan sorularla adeta bir tezgahta halının dokunması gibi kişinin alternatif öyküsü dokunmaya çalışılır. Yeni alternatif öyküyle, problem öykünün kişinin hayatındaki ağırlığı azalacaktır.

yeniden yazma